عنوان مقاله

چکیده مقاله

نویسندگان

بررسی روش های مختلف برآورد هزینه پروژه های ساختمانی براساس فهرست آحاد بها مبتنی بر مدل سازی اطلاعات ساخت (BIM)

یکی از مراحل اولیه در هر پروژه ساخت، برآورد و تخمین هزینه های ساخت است. این مرحله که می تواند تاثیر به سزایی در ادامه فرآیند پروژه داشته باشد به صورت ستنی با استفاده از نقشه های دو بعدی و توسط متخصصین متره و برآورد انجام می شود. استفاده از نقشه های سه بعدی و مدل های مبتنی بر BIM می تواند در بهبود دقت و تسریع زمان انجام این مرحله کمک شایانی کند. به همین دلیل در این پژوهش سه شیوه رایج در بین متخصصین مدل سازی اطلاعات ساختمان که شامل استفاده از افزونه ها، استفاده از یادگیری ماشین و همچنین استفاده از فایل های IFC هستند در این رابطه مورد مطالعه قرار گرفته اند. نتیجه این پژوهش نشان می دهد که با توجه به هدف کاربر استفاده از هر کدام از این روش ها می تواند مزایا و معایبی داشته باشد که به شکل مفصل به آن ها پرداخته شده است. این پژوهش می تواند کمک شایانی به پژوهشگران و صنعتگران این حوزه در انتخاب شیوه و روش پیشبرد مطالعاتشان داشته باشد. همچنین این پژوهش نشان می دهد که استفاده از روش های مبتنی بر BIM می تواند با دقت مطلوبی جایگزین روش های سنتی متره و برآورد پروژه های ساختمانی شده و استفاده از این حوزه را بین متخصصین گسترش دهد.

مقداد محمدیان

امیر شهبازی

تاثیر عایق‌کاری حرارتی پوسته خارجی ساختمان بر میزان مصرف انرژی، تحت مدل‌سازی اطلاعات ساختمان (BIM) (نمونه موردی شهر تهران)

از عوامل ضروری در طراحی ساختمان، بررسی، مطالعه و سپس شبیه‌سازی مصرف انرژی ساختمان قبل از عملیات اجرا می‌باشد، با توجه به اینکه انرژی همواره یکی از اساسی‌ترین نیازهای جامعه بشری بوده و مسئله بحران انرژی یکی از مهم‌ترین مسائل جهانی می‌باشد در این راستا استفاده از نرم‌افزارهای شبیه‌سازی تحت عنوان مدل‌سازی اطلاعات ساختمان  می‌تواند بسیار کمک‌کننده باشد. هدف از این تحقیق، تاثیر عایق‌کاری پوسته خارجی ساختمان که یکی از راه‌های کاهش مصرف انرژی در ساختمان می‌باشد بر روی میزان انرژی مصرفی در ساختمان و همچنین تاثیر آن بر روی بارهای سرمایش و گرمایش ساختمان می‌باشد. در این راستا یک ساختمان مسکونی را توسط نرم افزار Revit که یکی از نرم‌افزارهای حوزه مدل‌سازی اطلاعات ساختمان (BIM) می‌باشد، مدل کرده سپس محاسبه بارهای سرمایش و گرمایش و میزان مصرف انرژی با استفاده از نرم‌افزار DesignBuilder انجام گرفته است. نتایج حاصل از تحقیق، کاهش kW 97/1و kW 2/2 در میزان بارهای سرمایش و گرمایش و  kWh 39/737 در میزان مصرف انرژی را در حالت پوسته خارجی دارای عایق به ما نشان می‌دهد.

سجاد زهانی

جمال الدین کر

بکارگیری BIM در راستای کاهش زمان و هزینه ناشی از تغییرات حین اجرا

 

تغییرات حین اجرا در پروژه های ساخت یکی از عوامل غیر قابل اجتناب هستند. در صورت توجه و مدیریت صحیح این موارد، می توان آنها را در جهت رسیدن به اهداف پروژه هدایت کرد و در غیر اینصورت اثرات منفی بر پروژه خواهند گذاشت. از جمله اثرات منفی تغییرات مدیریت نشده می توان به کاهش کیفیت، افزایش هزینه و زمان اشاره کرد. تغییرات همچنین می توانند در صورت شناسایی به موقع و مدیریت صحیح، عامل ایجاد تاثیرات مثبت از جمله استفاده از علم روز دنیا و تکنولوژی، مهندسی ارزش و غیره در پروژه های ساخت باشند. مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM)، مزایای قابل توجهی در هماهنگی تغییرات یک مدل را ارائه می‌دهد. از اینرو در این پژوهش تلاش می شود با بررسی وضعیت پروژه های شرکت های پیمانکاری، دلایل میزان انحراف از زمان و هزینه اولیه آنها را که ناشی از تغییرات و تغییر حین اجراها می باشند، شناسايي شده و به عوامل مربوط به پیمانکار در ایجاد تغییر حین اجرا و تغییرات پی برده و به بررسی الزامات و بسترهای لازم برای به کارگیری مدلسازی اطلاعات ساختمان در شرکت های پیمانکاری جهت مدیریت تغییرات حین اجرا و جلوگيري از صرف زمان و هزینه ناشی از آنها پرداخته شود. در این پژوهش ابتدا به بررسی مدلسازی اطلاعات ساختمان پرداخته می شود و سپس به ارائه پیشینه تحقیق، روش تحقیق  و در ادامه نتایج تحقیق پرداخته می شود. مورد مطالعاتی شرکت های پیمانکاری در حوزه درمانی هستند. جمع آوری داده ها در قالب طراحی و تنظیم پرسشنامه انجام گرفت. نتایج تحقیق نشان داد بکارگیری مدلسازی اطلاعات ساختمان با توجه به شرایط موجود توجیه مناسبی برای شرکت های پیمانکاری برای کاهش هزینه و زمان ناشی از تغییرات حین اجرا دارد. از طرفی با توجه به نتایج تحقیق، عوامل غیر قابل کنترل و قابل کنترل و در سطوح بعد عوامل سیاسی و اقتصادی به ترتیب مهمترین دلایل تغییرات پروژه های عمرانی شناسایی شدند که می تواند نشان دهنده این مطلب باشد که تغییر حین اجراها و تغییرات می تواند در اکثر پروژه های کلان رخ دهد. مهمترین تغییر از نظر پاسخ دهندگان، شامل تغییر حین اجراها و تغییرات افزاینده می باشد. همچنین مرحله ساخت و اجرا و راه اندازی پروژه را محتمل ترین مرحله برای رخ دادن تغییرات است. تاخیرات زمانی مهمترین اثر منفی ایجاد تغییر در پروژه های ساختمانی درمانی می باشد. کاهش بهره وری در رتبه بعدی قرار گرفته است. مهندسین و متخصصین استفاده از فناوری های نوین و نرم افزارهای پیشرفته را مهمترین عامل در کاهش اثرات منفی تغییرات دانسته اند. که ویژگی های امکان اعمال سریع تغییرات در هر مرحله، امکان وارد کردن بعد زمان در طراحی، تصویر سازی و امکان ارائه تصاویر واقعی ساختمان پروژه از جمله مهمترین و جذابترین قابلیت بوده است. افراد و مهندسین مشغول به کار در شرکتها در جریان فعالیت حرفه‌ای خود به وفور و بطور مداوم با مسائل و مشکلات ناشی از تغییرات تغییر حین اجراها مواجه بوده‌اند. مدیریت تغییرات و تاخیرات پروژه و انجام کار با کیفیت تر دلیل مستحکمی برای استفاده از سیستم مدلسازی اطلاعات ساختمان می باشد. نیاز به تغییرات مداوم از مهمترین مسائلی بود که در ارتباط با نقشه‌ها و نحوه استفاده از آنها در پروژه‌های ساخت و ساز وجود داشت. نتایج بدست آمده از پاسخ افراد درخصوص میزان هماهنگی بین اعضای مختلف تیم طراحی در پروژه‌های ساخت و ساز ناامیدکننده و تاحدودی نگران کننده بوده است. چراکه اکثریت افراد اینگونه اظهار داشته‌اند که هماهنگی بین اعضای مختلف تیم طراحی متوسط و کم بوده است.

 

سید محمد حسین مهربان

علیرضا قمی مقدم

 

Digital Technology Adoption and Implementation Plan: A Case of the Egyptian Construction Industry

Construction industries are major laggers in adopting new technologies compared to other industries, thus efficient delivery of projects is hindered. Inefficiency in construction project delivery became acute during the outbreak of the COVID-19 pandemic. Researchers suggest that adopting Digital Technologies (e.g., Building Information Modelling (BIM), Robots, Drones, etc) could have a major impact in mitigating the challenges facing the construction field. Most research unfortunately focused mainly on the benefits of BIM software with less interest on other related; technologies, hardware, standards, procedures, protocols that are essential aspects for a complete innovation. Furthermore, there is paucity of research about how to manage changes associated with the adoption of the innovative technologies by construction firms. This study focuses on developing a Digital adopting plan for a main contractor in Egypt. Data is collected through a quantitative method, where respondents are practitioners who have experience in Egyptian projects. Status of the firm and barriers preventing implementation were dissected from the data-collection. Strategic planning SWOT tool is used to analyze the data and propose strategies necessary for a comprehensive implementation plan. A financial appraisal is then conducted identifying the return of investment to the overall cost. Finally, organizational and project change management plans are proposed for adopting the innovative technologies. This research can update policies that can be used to expand the use of digital technologies specially BIM in practice.

Maged Abdel-Tawab, Fonbeyin Henry Abanda

 

شناسایی موانع یکپارچگی مدل‌سازی اطلاعات ساختمان و شاخص‌های پایداری در پروژه‌های ساختمانی با استفاده از رویکرد تصمیم‌گیری

امروزه توجه به طراحی توسعه پایدار یکی از بحث‌هاي رایج بین‌المللی است که جنبه‌هاي اقتصادي، اجتماعی و زیست‌محیطی را در برمی‌گیرد. از طرفی بهره‌وری، پایداری و اتخاذ یک فرایند هوشمند در صنعت ساخت‌وساز همواره با چالش‌های متعددی روبه‌رو بوده است. از این رو، در پروژه‌هاي مختلف ساختمانی، استفاده از مدل‌سازي اطلاعات ساختمان (BIM) در بسیاري از کشورهاي پیشرفته رواج فراوانی یافته است تا به بکارگیری آن، مشکلات و مسائل پیش آمده در حوزه محیط‌زیست و شاخص‌های پایداری را کاهش دهد. به همین دلیل در این پژوهش با استفاده از مطالعه‌ی پژوهش‌های پیشین، ۳۸ مورد از عوامل اصلی عدم یکپارچگی مدل‌سازی اطلاعات ساختمان در شاخص‌های پایداری شناسایی شده است و سپس با استفاده از رویکرد فازی-دلفی که با تهیه پرسشنامه و مصاحبه از خبرگان، این عوامل غربال شده و به ۱۰ عامل اصلی کاهش یافته و در پایان پرسشنامه دیگری برای مقایسات زوجی عوامل شناسایی شده تهیه گردید که مقادیر آن با استفاده از رویکرد شبکه‌ای Fuzzy-Dematel تحلیل گردیده و عوامل اثرگذار و اثرپذیر در عدم یکپارچگی سیستم مدل‌سازي اطلاعات ساختمان در راستاي دستیابی به اهداف و اصول پایداری رتبه‌بندي گردیده است. در نهایت شاخص‌های موثر به ترتیب مقاومت صنعت در برابر تغییر از عملکردهای سنتی، فقدان چارچوب جامع و برنامه اجرایی برای پایداری و عدم حمایت و دخالت دولت شناسایی شده‌اند.

امیرعلی شادی‌مهربانی، سعید فرخی‌زاده، علی رضاحسینی

بکارگیری تکنیک‌های برنامه‌ریزی مسیر به‌منظور کنترل خودکار ضوابط گردش و توقف خودرو در پارکینگ

از جمله ضوابط پیچیده و پرچالشی که هم‌اکنون در ایران به‌صورت دستی کنترل می‌شود ضوابط توقفگاه‌های خودرو و ضوابط کنترل حرکت خودرو در توقفگاه است. نویسندگان مقاله به‌منظور خودکارسازی کنترل این دسته از ضوابط کوشیده‌اند با استفاده از ظرفیت‌های مدل‌سازی اطلاعات ساختمان (BIM)، اطلاعات موردنیاز را استخراج و با بکارگیری تکنیک‌های برنامه‌ریزی مسیر (PP)، به‌منظور یافتن مسیر حرکت خودرو، راه‌حلی نوین برای کنترل ضوابط گردش و تردد خودرو در فضای پارکینگ ارائه دهند. در این مسئله نیازی به یافتن بهینه‌ترین مسیر ممکن نیست و وجود حداقل یک مسیر، الزامات ضوابط را تامین می‌کند. مسئله حائز اهمیت امکان‌سنجی مسیر تولیدی است چراکه قیود حرکتی خودرو نیز باید تامین شود؛ برای پاسخگویی به این مسئله، پس از بررسی قابلیت‌های الگوریتم‌های برنامه‌ریز RRT در حل این‌گونه مسائل بوسیله تولید درخت با نقاط رندوم، بکارگیری الگوریتم RRT* به‌همراه منحنی Reeds and Shepp پیشنهاد گردید.

اقبال شاکری، حسین تقدس،

فائزه امیری‌پور ابراهیم آباد

ارزيابي نقش تکنولوژی BIM در کاهش حجم کار ناشی از دوباره کاری ها در پروژه های بزرگ مقیاس

امروزه تکنولوژی اطلاعات به نحو گسترده تري در صنعت ساختمان مورد استفاده قرار گرفته که در ارتقاي صنعت ساختمان و درافزايش بهره وري در اين صنعت تاثير قابل توجهي داشته است. مدلسازي اطلاعات ساختمان (BIM) يك تكنولوژي مدلسازي به كمك رایانه است كه قابلیت های مرتبط با آن براي مديريت و توليد اطلاعات ساختماني و فرايند هاي وابسته به توليد، مدیریت هزینه و  تغییرات و زمان و تمام فرایند مرتبط با ساخت و ساز ارتباط و تجزيه تحليل هاي مدل هاي اطلاعات ساختماني و در نتیجه پیشگیری از دوباره کاری ها بكار مي رود. دوباره کاری در پروژه های عمرانی مسئله ای است که بسیار رایج بوده و از منابع و علل مختلف و در هر مرحله ای از پروژه اتفاق می افتد که تأثیرات منفی قابل توجهی بر روی مواردی مانند هزینه ها و تاخیرات برنامه و کیفیت داشته باشد. این موضوع بویژه در پرو.ژه های بزرگ مقیاس بحرانی تر بوده و خسارات جبران ناپذیر مالی و زمانی به دنبال خواهد داشت. هدف از انجام مقاله حاضر، بررسی مهمترین قابلیت های مدلسازی اطلاعات ساختمان در کاهش حجم کار ناشی از دوباره کاری ها در پروژه های بزرگ مقیاس عمرانی می باشد که پس از شناسایی مهمترین عوامل و تحلیل پایایی و روایی آنها، ۳۴ قابلیت در ۶ عامل اصلی بصورت پیمایشی (از طریق طیف لیکرت) در اختیار کارشناسان جامعه فرار گرفت و پس از تحلیل داده ها در SPSS و انجام آزمون های آماری کلموگروف اسمیرنوف و آزمون ناپارامتریک فریدمن، مهمترین قابلیت ها شناسایی شد. نتایج نشان داد قابلیت های “امکان ایجاد تجسم بصری از محیط و سایت پروژه” و “امکان ایجاد پیش نمایش و دید بصری” و “به کارگیری نرم افزارهای دقیق و پیشرفته طراحی جهت دریافت حداقل خطاهای قابل چشمپوشی در فرآیند طراحی و اجرای  پروژه”  و ” امکان ایجاد تجسم طراحی جهت بازسازی در راستای ایجاد سازگاری فضا با محیط زیست” و “مدیریت مالی و برآورد اقتصادی پروژه” با مقدار میانگین فریدمن ۲۶.۵ و ۲۵.۴۹ و ۲۴.۴۹ و ۲۴.۲۸ و ۲۳.۰۸ و ۲۱.۹۵ به ترتیب رتبه های اول تا ششم را بین قابلیت های BIM در کاهش دوباره کاری های پروژه های بزرگ مقیاس کسب کرده اند.

 

مرتضی قلیزاده،

سینا فرد مرادی‌نیا